De verkiezingen zijn geweest. Een hoop commotie, veel opgedwarreld stof, maar dat is allemaal aan het neerdalen nu. De PvdA likt haar wonden, de VVD jubelt iets te hard, Jesse Klaver is stiekem toch teleurgesteld dat GL niet de grootste linkse partij is geworden en Geert Wilders is ook maar matig gelukkig met zijn 5 zetels winst. Dat laatste komt omdat de rechterflank van de politiek versplinterd is geraakt. Wat de PVV kopstukken maar niet hardop willen erkennen zijn zaken die statistisch objectief zijn vastgelegd tijdens deze verkiezingen: de achterban van de PVV bestaat voornamelijk uit laag opgeleide kiezers.

Laag opgeleid wordt daarin gelijkgesteld aan “niet zo intelligent”. Dom, zeg maar. En het voelt niet bepaald als een compliment als je wordt gezien als het kopstuk van de niet zo intelligenten. Vooral niet omdat dat logischerwijs lijkt te betekenen dat je dus domme standpunten vertegenwoordigt. Dat laatste hoeft natuurlijk niet. Maar om de grote groep mensen achter je te krijgen die niet veel opleiding hebben genoten en niet inhoudelijk kunnen oordelen over hoe dingen in elkaar steken, moet je zaken wél op een overgesimplificeerde manier presenteren. Liefst gebruik makend van ongenuanceerd en vaak grof taalgebruik. En dat laatste gaat de wat beter opgeleide, beter geïnformeerde en intelligentere aanhang op enig moment toch irriteren. Die willen daar niet mee over één kam geschoren worden. Die gaan dan, zoals in Nederland steeds gebruikelijker is, een eigen partij oprichten. Daar beweren ze dan vervolgens van dat het IQ van de mensen op hun lijst anderhalf tot twee keer zo hoog is als dat van de kandidaten op andere lijsten. (Omdat dat rekenkundig al niet meer binnen de gangbare IQ grenzen valt, laten ze daarmee meteen weer zien, dat het eigenlijk wel tegenvalt met hun IQ.)

Hoe dan ook: de blijdschap en zucht van verlichting die door internationaal medialand ging, dat de populisten niet aan de macht zijn gekomen, is misplaatst. De niet als populistisch / rechts extremistisch geziene liberale VVD heeft 8 zetels verloren. Met hun gereformeerde steun op rechts erbij zelfs 10 zetels. De echte linkse socialistische partijen hebben successievelijk 29 (PvdA) en 1 (SP) zetels verloren en er 10 (GL) bij gewonnen. Dat is netto minus 20 zetels!  D66 en CDA, van oudsher als gematigde midden partijen beschouwd, hebben flink gewonnen, maar die kwamen dan ook van heel heel diep. Ze zijn eigenlijk (bijna) terug op hun oude niveau, dat is niet hetzelfde als “veel gewonnen”.

Dus er heeft wel degelijk een verschuiving plaats gevonden. Niet zozeer naar rechts, in de ouderwetse zin van het woord. Meer een verschuiving naar “bang”. Naar xenofoob. Naar “geen belangstelling om voor ongelukkige buitenlanders iets te betekenen, als ik daar zelf een Euro voor moet inleveren”. Het kan niet anders dan dat we daar de komende jaren nog heel wat van gaan merken. Het eerste onbedoelde neven-effect van die niet-zo-slimme houding is er intussen al: de import Nederlanders in onze maatschappij, die tot nu toe braaf meeliepen met de rest van de Nederlanders, hebben zich georganiseerd en zien zich nu ook vertegenwoordigd door een partij die er specifiek voor hun is en niet voor Nederlanders in het algemeen: Denk. Gefeliciteerd met dat succes!