Naast de intussen haast traditionele stemwijzer poppen overal verkiezingswijzers op die pretenderen ons een advies te geven voor de aanstaande Tweede Kamer verkiezingen. Zij doen dit met behulp van een reeks meerkeuzen stellingen die ons moeten vertellen met welke politieke partijen onze eigen wensen en behoeftes het meeste overeenkomen. Alsof dat een stemadvies is.

Uit nieuwsgierigheid heb ik er verschillende uitgeprobeerd, tot en met een filosofen wijzer en de dierenkieswijzer. Nog los van het feit dat ik bij verschillende wijzers verschillende top-3’s scoor, vind ik het vooral veelzeggend dat mijn ideeën meestal maar voor zo’n 60% overeenkomen met de volgens de wijzer het best bij mij passende partij. En die daaronder 1% minder en daaronder weer 1 of 2% minder enzovoorts. Dat zijn om te beginnen verschillen van niks, maar als uitgangspunt is een overeenkomst van 60% totaal nietszeggend. Dat komt overeen met 6 van de 10, wat eentje meer is dan 5 van de 10. Of anders gezegd: verwaarloosbaar meer dan de helft. Dat is geen overeenkomst. Dat is hetzelfde als zeggen “We zijn het best vaak met elkaar eens, maar ook de nodige keren helemaal niet.”. In welke zin is dat een advies? In geen enkele zin. Dus wat te doen?

Dat lijkt moeilijker dan het is. Dit is een doolhof waar ieder van ons zelf uit kan komen, we zijn alleen van het pad af gebracht door hoe de politiek zich sinds eind jaren 80 heeft gedragen. De Tweede Kamer bestaat uit 150 volksvertegenwoordigers. En ik kan me tijd nog goed herinneren dat als er in de kamer over een wetsvoorstel gestemd moest worden, bijvoorbeeld  34 van de 40 CDA’ers vóór waren en 6 tegen, 38 van de 42 PvdA’ers tegen en 4 vóór en van de 18 VVD’ers er 17 vóór waren en 1 tegen. Dat was normaal: mensen stemden naar eer en geweten over een onderwerp en dan kon men het onderling binnen een partij ook wel eens niet eens zijn. Komt in de beste families voor en geeft vaak dan ook nog een redelijke afspiegeling van wat onder de mensen leeft. Sinds Ruud Lubbers een kabinet moest leiden met een ontzettend krappe meerderheid in de kamer wou hij geen enkel risico lopen: gehele fracties moesten als één blok vóór de regeringsvoorstellen stemmen anders legde hij zijn functie neer. Die dreiging heeft hij meermaals gehanteerd om zijn zin te krijgen. Wim Kok heeft dit principe verder geperfectioneerd en het tot de norm verheven en vandaag de dag weten we niet beter: VVD stemt zus, D66 zo, SP weer op deze manier enzovoorts. Alsof het geen mensen zijn maar één puzzelblok in de kamer dat toevallig 9 stemmen, of 14 of 26 stemmen waard is.

Maar zo werkt politiek niet, zeker niet voor u en ik, burgers die normaal gesproken andere dingen aan hun hoofd hebben dan zich constant met politieke en bestuurlijke vraagstukken bezig te houden. Sommige vinden we belangrijk, andere ook wel interessant en weer andere interesseren ons geen snars. Dus over sommige dingen zijn we het met familie en vrienden hartgrondig eens en wat andere zaken betreft kunnen we maar beter niet met elkaar praten. Toch blijven het familie en vrienden en gaan we om dit soort meningsverschillen niet onze relatie met hun verbreken. En dat kan in de politiek op precies dezelfde manier.

Als je eerlijk bent naar jezelf, dan zijn er maar 1 of 2, misschien 3, onderwerpen die je echt aan het hart gaan, waarvan je vindt dat díe de komende 4 jaar echt op de manier aangepakt moeten worden zoals jij ertegenaan kijkt of anders gaat het fout. Over andere thema’s heb je hier en daar wel een mening, maar niet bepaald het gevoel dat de wereld (of Nederland, of in elk geval jijzelf) vergaat als de regering daar anders over denkt dan jij. En als in die 4 jaar dat onderwerp goed is aangepakt waardoor het eigenlijk geen onderwerp meer is, dan staat bij de volgende verkiezingen een ander onderwerp bovenaan jouw lijstje. Misschien is er dan een heel andere partij die daar in jouw ogen de juiste aanpak voor heeft. Prima toch: dan stem je dan op die partij. We hebben niet voor niks elke 4 jaar verkiezingen.

Probeer dus niet te zoeken naar een partij die op alle punten met jou overeenkomt. Voor de meesten van ons (een paar uitzonderingen daargelaten) bestaat zo’n partij niet. En dat geeft niet. Bepaal voor jezelf welke 2, maximaal 3 onderwerpen voor jou cruciaal zijn in de komende 4 jaar en kies de partij die daar in jouw ogen de beste oplossingen voor biedt. En als dat nog niet genoeg helpt dan mag je best naar de persoon kijken. Als er meer partijen zijn waar je op grond van de vorige selectie uit kunt kiezen, kijk dan maar naar de lijsttrekker. Vertrouw je deze persoon voldoende? Vind je hem/haar oprecht genoeg, intelligent genoeg, verstandig genoeg, betrouwbaar genoeg om de taak te vervullen. Maak het voor mijn part nog persoonlijker: zou je blij zijn als je eigen zoon/dochter, broer/zus, vader/moeder op een dag thuis zou komen met deze lijsttrekker en zou zeggen: “Kijk allemaal, dit is mijn nieuwe echtgeno(o)t(e)!!!”?